Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Kielcach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: SSO Klaudiusz Senator

Sędziowie: SSO Aleksandra Babilon- Domagała (spr.)

SSO Marcin Chałoński

Protokolant: st.sekr.sądowy Iwona Stefańska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Andrzeja Hojnowskiego

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 roku

sprawy J. K.

oskarżonego o przestępstwo z art. 270 § 1 kk, art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk

na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach

z dnia 5 listopada 2013 roku sygn. akt XII K 688/13

I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II;

II.  w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 516 , 60 (pięćset szesnaście 60/ 100) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu świadczoną oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym;

IV.  zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych należnych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt IX Ka 180/14

UZASADNIENIE

J. K.oskarżony został o to, że w dacie i miejscu bliżej nieustalonym na protokole szacowania szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania z dnia 22 kwietnia 2009r. dokonał podrobnienia podpisu W. W.a następnie w dniu 29 kwietnia 2009r. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem koło (...)w K.w postaci pieniędzy w kwocie 850 złotych przedkładając sfałszowany w ten sposób dokument który miał być potwierdzeniem na wypłatę W. W.odszkodowania jednocześnie pobierając z kasy koła wymienioną sumę pieniężną tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z dnia 5 listopada 2013r. sygn. akt XII K 688/13 orzekł, co następuje:

I.  w ramach czynu zarzucanego aktem oskarżenia po ustaleniu, że J. K.w dacie bliżej nieustalonej pomiędzy 22 kwietnia 2009r. a 26 września 2012r. podrobił dokument w postaci protokołu oględzin i szacowania szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania nr (...)poprzez trzykrotne nakreślenie podpisu poszkodowanego W. W.w celu użycia go za autentyczny, przy czym czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 270 § 2a kk na podstawie art. 66 § 1 i 2 kk i art. 67 § 1 kk postępowanie karne wobec oskarżonego J. K.o przestępstwo z art. 270 § 2a kk warunkowo umorzył na okres l roku próby;

II.  na podstawie art. 100 kk w zw. z art. 44 § 1 kk orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa protokołu oględzin i szacowania szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania nr (...)znajdującego się na k. 64 akt sprawy;

III.  na podstawie art. 29 ust. l ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 123, póz. 1058 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 838,86 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu J. K. z urzędu;

IV.  na podstawie art. 629 kpk w zw. z art. 627 kpk i art. 624 § 1 kpk zasądził od oskarżonego J. K. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 708,48 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, a w pozostałej części zwolnił go od ich ponoszenia.

Powyższy wyrok na podstawie art. 425 § 1 i 2 kpk oraz art. 444 w części dotyczącej orzeczenia o winie zaskarżył prokurator. Na podstawie art. 427 § 1 i 2 kpk oraz art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił obrazę prawa materialnego tj. przepisu art. 270 § 2a kk, poprzez uznanie, że czyn oskarżonego, polegający na podrobieniu podpisów W. W.w protokole oględzin i szacowania szkody nr (...)z dnia 22.04.2009r., stanowił wypadek mniejszej wagi, ponieważ dopuszczając się tego czynu, oskarżony zmierzał do uporządkowania dokumentacji związanej z wypłatą odszkodowania z uwagi na roszczeniowość W. W.i obawę, że nie zechce podpisać protokołu po uprzedniej wypłacie odszkodowania i dążyć do podważenia wiarygodności oskarżonego jako skarbnika koła (...), podczas gdy prawidłowa ocena zachowania oskarżonego, dokonana w oparciu o zebrany materiał dowodowy, prowadzić winna do wniosku, że jego czyn zawierał znaczny stopień społecznej szkodliwości oraz winy, ponieważ wprowadzał niepewność w kwestii wypłaty na rzecz rolników odszkodowań za szkody wyrządzone przez dziką zwierzynę, które stanowią znaczną dolegliwość i narażał osobę wskazaną w protokole na zarzut bezpodstawnych roszczeń wobec koła (...)oraz związaną z tym konieczność podejmowania szeregu działań, nie wykluczając prawnych, w celu weryfikacji treści protokołu i braku podpisów tej osoby w protokole, czego oskarżony, jako wieloletni skarbnik koła (...), był świadomy, a pomimo to, nadużywając rażąco tej funkcji, dopuścił się podrobienia podpisów.

Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora okazała się o tyle skuteczna o ile doprowadziło do zmiany zaskarżonego orzeczenia.

Skarżący nie kwestionuje bytu czynu przypisanego oskarżonemu J. K.. W zakresie tym nie ma żadnych wątpliwości, co potwierdza analiza dokonana przez Sąd Okręgowy. W niniejszej sprawie zgromadzony został kompletny materiał dowodowy. Poddany on został ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny przy z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Wnioski Sądu Rejonowego są logiczne i obiektywne.

Skarżący zakres swoich zarzutów odnosi jedynie do dokonanej przez Sąd Rejonowy kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jako wypadku mniejszej wagi. Zdaniem prokuratora zakwalifikowanie czynu oskarżonego jako przestępstwa z art. 270 § 2a kk nie jest zasadne.

Nie można jednak zgodzić się z takim twierdzeniem skarżącego. Wskazać należy, iż we wniesionej apelacji skarżący nie przedstawił argumentów, które podważałyby zasadność orzeczenia Sądu Rejonowego.

Wypadek mniejszej wagi to uprzywilejowana postać czynu o znamionach przestępstwa typu podstawowego, charakteryzująca się zmniejszonym stopniem społecznej szkodliwości ze względu na przewagę pozytywnych elementów o charakterze przedmiotowo – podmiotowym.

Dokonana pod tym kątem analiza Sądu Rejonowego jest w pełni prawidłowa. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał na szeroki kontekst okoliczności czynu popełnionego przez J. K.oraz jego motywację, które w pełni dawały podstawę do stwierdzenia, iż czyn oskarżonego charakteryzował się zmniejszonym stopniem społecznej szkodliwości. Trafnie uwidoczniona została postawa W. W., który był skonfliktowany z kołem (...)reprezentowanym przez oskarżonego. Negatywne nastawienie, a przy tym roszczeniowość W. W.determinowały działania oskarżonego. Z drugiej strony na działania oskarżonego, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, wpływała chęć uporządkowania przez niego spraw koła(...).

Należy także zwrócić uwagę na fakt, iż oskarżony faktycznie wypłacił pieniądze W. W.. Nie można więc uznać, iż jego działanie zmierzało do udaremnienie wypłaty odszkodowania na rzecz W. W.. Oskarżony nie kierowała nią chęć zysku czy też oszukania kogokolwiek. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny motywacji oskarżonego i zdecydowanie wpływa na tę ocenę w sposób łagodzący. Nie można uznać, iż motywy działania oskarżonego zasługują na szczególne potępienie.

Zwrócić należy także uwagę na przedmiot ochrony objęty dyspozycją art. 270 kk. Jest to bezpośrednio wiarygodność dokumentów, a w następstwie pewność obrotu prawnego. Na gruncie niniejszej sprawy, nie można mówić, jak sugeruje skarżący o daleko idących konsekwencjach działania oskarżonego. Doszło oczywiście do naruszenia pewności obrotu prawnego jednakże obrót ten nie został podważony. Jeżeli chodzi o stopień uszczerbku dla dobra chronionego prawem jakim jest wiarygodność dokumentów stwierdzić należy, iż nie był on na tyle doniosły aby zagroził trwałości i pewność obrotu cywilno – prawnego.

Wskazane okoliczności uzasadniają przekonanie, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego nie jest znaczny.

Sąd Okręgowy zgodził się także ze stanowiskiem Sądu Rejonowego co do warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego.

Zgodnie z art. 66 § 1 kk Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Kontrolna analiza dokonana przez Sąd odwoławczy potwierdziła, że okoliczności popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu nie budzą wątpliwości. Prawidłowo ustalone zostały przez Sąd Rejonowy i zaakceptowane przez Sąd Okręgowy. Również co do stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego jak i jego stopnia winy brak jest wątpliwości. Zasadnie uznano, że nie są one znaczne. Nadto oskarżony nie był dotychczas karany. Jego warunki i właściwości osobiste wykazują, że nie jest on osobą zdemoralizowaną, przejawiającą lekceważenie dla obowiązującego porządku prawnego.

Okoliczności sprawy dają więc uzasadnioną podstawę do przyjęcia, iż oskarżony będzie przestrzegać porządku prawnego, a popełniony przez niego czyn miał charakter incydentalny. Nadto czyn przypisany oskarżonemu zagrożony jest karą nie przekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, co jest również istotne i pozwala na zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania.

Ustalając okres próby, na jaki następuje warunkowe umorzenie Sąd Rejonowy zasadnie orzekł, iż właściwym będzie okres 1 roku. Pozwoli on na ukształtowanie wychowawczego oddziaływania warunkowego umorzenia, a także na weryfikację postawionej prognozy kryminologicznej.

Sąd Okręgowy dostrzegł potrzebę zmiany zaskarżonego orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt II tj. orzeczenia na podstawie art. 100 kk w zw. z art. 44 § 1 kk przepadku na rzecz Skarbu Państwa protokołu oględzin i szacowania szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania nr (...)znajdującego się na k. 64 akt sprawy. Zdaniem Sądu Okręgowego nie można zgodzić się z takim rozstrzygnięciem.

Artykuł 100 kk kwalifikuje środek karny wymieniony w art. 39 pkt 4 kk jako zabezpieczający. Spełnia on funkcję stricte zabezpieczającą tylko w tych przypadkach, gdy dotyczy narzędzi przestępstwa, gdyż eliminuje możliwość ponownego ich użycia przez sprawcę. Jeżeli zaś przepadek odnosi się do owoców przestępstwa czy przedmiotów, których dotyczy art. 44 § 6 k.k., ma raczej na celu przywrócenie stanu poprzedniego.

W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wymienionych sytuacji. Protokół, którego przepadek orzeczono, nie jest owocem przestępstwa ani też przedmiotem którego wytwarzanie, posiadanie, obrót, przesyłanie, przenoszenie lub przewóz jest zakazany.

Protokół ten jest przedmiotem przestępstwa, a nadto jest on dokumentem, który funkcjonuje w obrocie. Z tych tez względów niemożliwe jest orzeczenie przepadku takiego przedmiotu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 1 kpk orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 624 § 1 kpk. O wynagrodzeniu adwokata Sąd Okręgowy orzekł na podstawie § 14 ust 2 i § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SSO A. Babilon – Domagała SSO K. Senator SSO M. Chałoński